{"id":515,"date":"2026-08-31T08:41:31","date_gmt":"2026-08-31T08:41:31","guid":{"rendered":"https:\/\/villarealsamar.com\/?p=515"},"modified":"2026-08-31T08:41:33","modified_gmt":"2026-08-31T08:41:33","slug":"siday-ni-ernilo-a-maraya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/villarealsamar.com\/?p=515","title":{"rendered":"Siday ni Ernilo A. Maraya"},"content":{"rendered":"\n

(The Author, Ernilo Amistoso Maraya is presently residing in Tacloban City. A graduate of law and working at the Department of Agriculture RFO 8. He is the son of Ernesto Bohol Maraya and Loreta Presnilla Amistoso, a native of Villareal Samar. He was born in Tacloban City but grew up in Villareal.)<\/em><\/p>\n\n\n\n

KURATSA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sikat ine hiya nga sarayawon
Hit mga Leyte\u00f1o ngan Samarnon,
Sayaw nga masukot tukaron
Hit mga lugar nga may patron.<\/p>\n\n\n\n

Ine nga sayaw may estoryahon
Parte gugma hin magtiayon,
It lalaki naghihingita nga kuhaon
Kasingkasing hit babaye nga higugmaon.<\/p>\n\n\n\n

Ine nga sayaw duro hin kamarahalon
Kay gala nga kuwarta kinahangalanon,
Salit manarayaw pirme gud may balon
Kuwarta nga papel para abwagon.<\/p>\n\n\n\n

Ine nga sayaw makikit-an la ha aton
Kay imbento la ine hit mga waraynon,
Unta ine hiya padayon nga sayawon
Ha mga tiarabot pa nga henerasyon.<\/p>\n\n\n\n

AN KATAPUSAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dinhe ha kalibutan waray permanente
Mawawara tanan nga aanhi,
Tanan nga nakikita naton dinhe
May katapusan it iya kinabuhi.<\/p>\n\n\n\n

Kalamrag hit adlaw mawawara
kalibutan magsisisrum na,
Mga kadagatan mahubas nala
Pati kabukiran marurumpag hira.<\/p>\n\n\n\n

Samtang aanhi pa kita ha kalibutan
Itadong ta aton mga binuhatan,
Kay bangin ha urhi aton pagbasulan
Kun mahingadto kita ha karat-an.<\/p>\n\n\n\n

It kalibutan may katapusan
Sugad hit kinabuhi naton ngatanan,
Pero kun sano ine mahuhuman
Diyos la it labi nga maaram.<\/p>\n\n\n\n

BULAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tikang pag-abot hit kakurolpon
Tubtub pag-ulpot ha maagahon,
Ha kalangitan hiya makikita naton
Kaupod an mga bituon.<\/p>\n\n\n\n

Hiya it lamrag ha kagabihon
Para kalibutan dire magsisirum,
Kalamrag niya dire paraliton
Kay hatag ine han makagarahum.<\/p>\n\n\n\n

Hadto nga mga panahon
Mayda mga estoryahon,
Nga kun may bulan damo it urusahon
Kay igarawas ine hit di sugad ha aton.<\/p>\n\n\n\n

Mayda liwat naton darahunon
Nga may mga tawo dinhe ha aton,
Nga kun panahon nga bulanon
Naatakar it katuloson.<\/p>\n\n\n\n

BUAYA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Makaharadlok it iya hitsura
May mga tango ha iya baba,
Mayda liwat mga dagko nga mata
Ngan ikog nga hilaba.<\/p>\n\n\n\n

Buaya it tawag ha iya
Naukoy ha tubig ngan ha tuna,
Ginkakahadlokan it ha iya nakita
Kay bangin kumagat todas hira.<\/p>\n\n\n\n

It mga buaya moderno na yana
Aada na hira hit mga opisina,
Mayda liwat aada ha mga kalsada
Mga pustorahon it hitsura.<\/p>\n\n\n\n

Ine hira nga mga buaya
Waray iba nga ginhuhunha-huna
Kundi an manguha hin kuwarta nga dire ira
Ngan dagos la isuksok ha bulsa.<\/p>\n\n\n\n

Mga tawo nga waray konsiyensya
Dire naawud bisan klaro na
Nagpapaka bungol-bungol ngan buta-buta
Mga pirestihon kaupay pan-anitan nira.<\/p>\n\n\n\n

TSISMIS<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mayda kuno usa nga politiko
May uyab nga aada ha husgado,
Salit tanan niya nga kaso
Nadaug bisan waray klaro.<\/p>\n\n\n\n

Mayda liwat aada ha gobyerno
Edaran na pero hiya in ulitawo,
Kay babaye dire niya gusto
Kursunada niya lalaki nga gwapo.<\/p>\n\n\n\n

Dinhe liwat ha aton bungto
Maydo hadto ginuusa an mga tawo,
Mayda aswang nga ginkukuno-kuno
Nalupad ngan nahugdon ha usa nga establisemento.<\/p>\n\n\n\n

Mayda liwat usa nga abogado
Nan looting kuno kahuman han bagyo,
Ha CCTV nawong klarado
Mayda bibit TV nga dako.<\/p>\n\n\n\n

Ine nga mga ginsumat ko ha iyo
Mga tsismis la nga hinbatian ko,
Mga estoryahon kun nagkakatitirok it grupo
Samtang sige it tagay hit bangkero.<\/p>\n\n\n\n

PAGBASOL<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tanan ta nga mga desisyon
Hiton mga binuhatan naton,
Kita adton may kaburot-on
Waray iba nga pagsayupon.<\/p>\n\n\n\n

Kun santup mo nagsayup ka
Kay an im nabuhat dire asya,
Ha iba nga tawo ayaw kasina
Kalugaringon mo iton basola.<\/p>\n\n\n\n

Kun waray ka magpasagdon
Hadton imo mga buruhaton,
Bisan sayup imo ginpadayon
Kalugaringon mo it basolon.<\/p>\n\n\n\n

Ugsa kumiwa anay santupa
Kun desisyon nat sakto ba,
Ha bug-os nga kinabuhi ta
Waray pagbasol nga nauuna.<\/p>\n\n\n\n

RESPETO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

May dignidad tanan nga tawo
Bisan mapobre man o mariko,
Angay ine tagan hin pagrespeto
Kay kita nga tanan in papreho.<\/p>\n\n\n\n

Ayaw hunahunaa nga labaw ka
Ha iba nga tawo ayaw pamintaha,
Ayaw pagtamaki it katungod nira
Kay bangin umabot ha im it gaba.<\/p>\n\n\n\n

Dire hira tagan hin pag paka-alo
Ha atubangan hit iba nga tawo
Kun ito liwat buhaton ha imo
Di ka maayon sigurado la ako.<\/p>\n\n\n\n

Respeto it kinahanglanon ta
Para ngatanan in magka urusa,
Respetohan it aton tagsa-tagsa
Kay ha Ginoo papreho la kita.<\/p>\n\n\n\n

HIN-O IT KAIRO<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kahuna mo pusturahon ka na
Kay imo kahimo damo it pintura,
Kolor hit mga kulo magkaiba-iba
Alahas ha kalawasan ginbabandera.<\/p>\n\n\n\n

Mga panapton puros bag-o
Dire napalabay kun ano it uso,
Pero ha pamilya dire nanginginano
Kun may pagkaon pa ha mga plato,<\/p>\n\n\n\n

Kawat hin kuwarta paluyo-luyo
Para ha mga bisyo makasustento,
Kay kalawasan duro hin kamagarbo
Napasikat sidngon manla hiya nga riko.<\/p>\n\n\n\n

Gin iintende iya kalugaringon la
It importante nga makalabaw hiya,
Pero waray pagtagad hit iya pamilya
Akon masisiring ha im kairo mo manla.<\/p>\n\n\n\n

KURAKOT<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mga tulay gin papanhimo
Mga kalsada pinan semento,
Pero an tinuood hine nga gasto
Sobra hin siyento porsiyento.<\/p>\n\n\n\n

Damo iton mga proyekto
Pero waray man nahihimo,
Kun mahuhuman waray klaro
Kay gin bubulsa la it pundo.<\/p>\n\n\n\n

Kawat dinhe kawat didto
Salit bulsa pirme la puno,
Waray awud ine nga unglo
Karasa piripit-on it ulo.<\/p>\n\n\n\n

Aton nasud dire naasenso
Kay damo sugad nga politiko
Dire tinuod it pag serbisyo
Pangurakot la it trabaho.<\/p>\n\n\n\n

KANDILA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Naghahatag hiya hin lamrag ha kasisidman
Sugad hin paglaum kun may kakurian,
Kinabuhi niya mayda katubtuban
Sugad hit tawo dinhe ha kalibutan.<\/p>\n\n\n\n

Iya suga makalilipay pagkinitaon
Nagsasayawsayaw ha hangin naabuyon,
Mga ngisi nabadlis ha akon bayhon
Ha pasalida duro it akon pag-ayon.<\/p>\n\n\n\n

Mga mananap ha iya naatraka
Tungod ha kahusay hit iya hitsura,
Naglilibot-libot ha lamrag hit iya suga
Sugad hit ulitawo ha usa nga daraga.<\/p>\n\n\n\n

Inen kandila suga-sugad hin tawo
Iya mga balhas sige it panuro,
Maabot it panahaon nga kita maretiro
Aton kinabuhi dire na maootro.<\/p>\n\n\n\n

PAGSIDLIT HIT ADLAW<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nagawas hiya pag abot hit maagahon
Hinay-hinay nga nalamrag an langit nga masirum,
Sirak niya baga hin bulawan pag kit-on
Makaruruyag gud hiya pagkinita-on.<\/p>\n\n\n\n

Naghahatag hiya ha aton hin inspirasyon
Bag-o nga adlaw bag-o nga paglaum,
Katumanan han mga hingyap ha kinabuhi naton
Para ha pag-uswag hit aton kalugaringon.<\/p>\n\n\n\n

Ha aton kinabuhi may bagyo nga aabaton
It kalangitan masirum ngan madalumdum,
Pero aton gud pirme pag hunahunaon
Nga kahuman hit bagyo may sirak nga kikitaon.<\/p>\n\n\n\n

Kun may paglaum may kabubuwason
Kalugaringon nga paningkamot pagsiguruhon,
Pag ampo la ha Diyos nga Makagarahum
Kay ada hiya pirme para bumulig ha aton.<\/p>\n\n\n\n

VILLAREAL<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lugar ine nga akon tinuboan
Salit makuri ko gud hikalimtan,
Pirme ko gin bibinalik-balikan
Kay damo dinhe it akon hinumduman.<\/p>\n\n\n\n

Parasyadahan ko hadto an pantalan
Danay liwat mangarigo ha kadagatan,
Ngan kun makusog an uran
Sige darudadlagan ha kakalsadahan.<\/p>\n\n\n\n

May maupay hiya nga simbahan
Ha igbaw iya kinamumutangan,
Kay tikang han am gin uukyan
Magsasaka kami hin hitaas nga hagdan.<\/p>\n\n\n\n

Torta nga linuto ha hudnu-an
Masag nga dakop ha bunoan,
Keseyo nga tikang ha kakarabwan
Dinhe mo la matitilawan.<\/p>\n\n\n\n

Han bumalhin kami ha Tacloban
Dinhe an akon bakasyonan,
Sige kita-kita han mga kadaragan-an
Namimiling kun hino it haharana-an.<\/p>\n\n\n\n

AN WARAYNON<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kita nga mga waraynon
Mga tawo nga dire hadlukon,
Bisan ano nga problema aatubangon
Dire nadalagan lugod sosolbaron.<\/p>\n\n\n\n

Kita nga mga waraynon
Duro hin kamakisasangkayon,
Waray pinili tawo nga dadaupon
Taga dinhe man o langyawanon.<\/p>\n\n\n\n

Kita nga mga waraynon
Labis gud nga mabuliganon,
Bisan hino it mangaro ha aton
Mabulig bisan dire sidngon<\/p>\n\n\n\n

Kita nga mga waraynon
Mga tawo nga maglipayon,
Bisan ha luyo han trahedya nga ginabat naton
Dire nawawara it mga ngisi ha bayhon.<\/p>\n\n\n\n

USA NA KATUIG<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyahan yana nga anibersaryo
Tikang nga he Yolanda maglasorbo,
Para ha aton nga nakatalwas han delubyo
Yana nga adlaw mahinungdanon hin duro.<\/p>\n\n\n\n

Presko pa ha akon huna-huna an natabo
Dire makakalimtan samtang buhi pa ako,
Akon gin agi-an makaharadlok hin duro
Waray sukol nga kulba an gin abat ko.<\/p>\n\n\n\n

Nawara nga kinabuhi duro hin kadamo
Damo naguba nga balay ug establisemento
Nagkasaramok ug nan luting an mg tawo
Kay waray gumi-os dayon an gobyerno.<\/p>\n\n\n\n

Katalwasan han pamilya akon ginsiguro
Kay mayda kuno mga tawo nga maraut an panuyo,
Pirme naka andam sundang ug kutsilyo
Para masiguro nga pamilya protektado.<\/p>\n\n\n\n

Pagkaon ngan irimnon makuri hadto
Amon mga hinimos ha baha nangarigo,
Ha kapaturan ha Samar kami nangaro
Kay gobyerno waray dayon manginano.<\/p>\n\n\n\n

Ha aton Makagarahum kita mag-ampo
Ngai ine nga trahedya dire na mautro,
Aton mga sala ipangaro hin pasaylo
Kay dire kita pababay-an hit aton Ginoo.<\/p>\n\n\n\n

HAN AMON PANAHON<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Han amon panahon
Dire pa gud uso an telebisyon,
Salit an mga kaliawan namon
Radyo, komiks ug mga murulayon.<\/p>\n\n\n\n

Usa namon nga kaliawan an radyo
Kami nagsusubaybay hin mga drama hadto,
Mayda Zimatar ngan Diego Bandido
Pero Mga Mata Ni Angelita an amon paborito.<\/p>\n\n\n\n

Barasahon namon amo an komiks
Mayda Aliwan, Hiwaga ngan Pinoy Klasiks,
Pagbinasa hine in napa adik
Ngadto ha pletehan sige an balik-balik.<\/p>\n\n\n\n

Amon murulayon simple hin duro
Mayda Tumba Lata, Tatsi ngan Sato,
Mayda liwat Holen, Latik-Latik ngan Piko
Danay liwat ha Chinese Garter umapi ako.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(The Author, Ernilo Amistoso Maraya is presently residing in Tacloban City. A graduate of law and working at the Department of Agriculture RFO 8. He is the son of Ernesto Bohol Maraya and Loreta Presnilla Amistoso, a native of Villareal Samar. He was born in Tacloban City but grew up […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":["post-515","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miscellaneous"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":516,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/515\/revisions\/516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/villarealsamar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}